FTL i LTL - definicje
FTL (Full Truck Load) to transport całopojazdowy: jeden nadawca rezerwuje całą naczepę od drzwi do drzwi. Kierowca jedzie bezpośrednio z miejsca załadunku do odbiorcy, bez żadnych pośrednich przeładunków.
LTL (Less Than Truckload), zwany w Polsce drobnicą lub grupażem, to transport ładunków niepełnowymiarowych. Twoja przesyłka jedzie razem z towarami innych nadawców. Przewoźnik konsoliduje ładunki w centrum przeładunkowym (hubie), co pozwala rozłożyć koszty między kilku zleceniodawców.
Jak wygląda wycena?
Różnica w sposobie kalkulacji jest fundamentalna i ma bezpośredni wpływ na opłacalność obu opcji.
W FTL płacisz stałą cenę za całą ciężarówkę, niezależnie od stopnia wypełnienia naczepy. Jeśli zamawiasz FTL na trasie Warszawa - Hamburg, cena jest taka sama dla 6 LDM i dla 13,6 LDM. Koszt jednostkowy maleje proporcjonalnie do wolumenu.
W LTL cena jest naliczana za każdy metr ładunkowy (LDM) lub za paletę. Im więcej palet, tym wyższy rachunek - liniowo. Powyżej pewnego progu stawka łączna za drobnicę zrównuje się z ceną za całą ciężarówkę, a następnie ją przekracza.
Czas dostawy - klucz przy planowaniu
Transport FTL jest bezpośredni. Kierowca jedzie z punktu A do punktu B bez zbędnych postojów. Typowy czas dostawy na trasach europejskich to 1-2 dni robocze.
Transport LTL wymaga konsolidacji i dekonsolidacji w hubach przeładunkowych. Ładunek może przechodzić przez jeden lub kilka terminali zanim dotrze do odbiorcy. Standardowy czas dostawy to 3-5 dni roboczych, a na niektórych trasach i w przypadku mniejszych miejscowości nawet dłużej.
Ryzyko uszkodzeń i opóźnień
Każdy przeładunek to dodatkowe ryzyko. W transporcie drobnicowym ładunek jest wielokrotnie przemieszczany - przy załadunku u nadawcy, w hubie konsolidacyjnym, w hubie docelowym i przy rozładunku u odbiorcy. Przy czterech lub pięciu operacjach manipulacyjnych ryzyko uszkodzeń towaru jest statystycznie wyższe niż przy jednorazowym załadunku i rozładunku w FTL.
Opóźnienia w LTL mają charakter kumulacyjny. Jeśli jedna przesyłka w konsolidacji spóźni się na hub, cały zestaw może czekać na kolejne okno czasowe. W FTL opóźnienie wynika wyłącznie z czynników na danej trasie (korek, granica, awaria).
Od ilu LDM opłaca się FTL?
To pytanie zadaje sobie każdy spedytor planujący zlecenie. Odpowiedź zależy od konkretnej trasy i stawek rynkowych, ale istnieje praktyczna zasada stosowana w branży:
Przy ładunku powyżej 6-8 LDM warto zawsze porównać cenę FTL z ceną drobnicy.
Przy 6 LDM łączna stawka LTL często zbliża się do połowy ceny FTL. Przy 8 LDM różnica jest zwykle minimalna lub wychodzi na korzyść FTL. Powyżej 10 LDM FTL jest prawie zawsze tańszym wyborem przy uwzględnieniu kosztów przeładunków, ubezpieczenia i ryzyka opóźnień.
Matryca decyzyjna - kiedy wybrać FTL, a kiedy LTL
| Kryterium | FTL | LTL (drobnica) |
|---|---|---|
| Wolumen ładunku | Powyżej 6-8 LDM | Do 6 LDM |
| Czas dostawy | 1-2 dni (bezpośredni) | 3-5 dni (przez huby) |
| Cena | Stała za pojazd | Za LDM / paletę |
| Ryzyko uszkodzeń | Niskie (1 załadunek) | Wyższe (kilka przeładunków) |
| Towar delikatny / wysoka wartość | Tak - zalecany | Nie - ryzykowny |
| Elastyczność terminu | Wysoka (załadunek na żądanie) | Ograniczona (okna odbioru) |
| Małe przesyłki 1-3 palety | Nieopłacalny | Optymalny |
Kiedy wybrać FTL
- Ładunek przekracza 6 LDM lub ważysz go razem z kosztem ryzyka przeładunku
- Towar jest kruchy, wymaga specjalnych warunków przewozu (temperatura, niskie ciśnienie, ADR)
- Termin dostawy jest napięty i klient nie akceptuje opóźnień
- Ładunek ma wysoką wartość - ubezpieczenie przy FTL jest prostsze i tańsze
- Potrzebujesz pełnej kontroli: jeden kierowca, jeden pojazd, jeden dokument CMR
Kiedy wybrać LTL
- Przesyłka zajmuje do 4-6 LDM i nie masz środków na całą ciężarówkę
- Towar jest standardowy, odporny na manipulacje i nie wymaga szczególnych warunków
- Termin dostawy jest elastyczny - kilka dni różnicy nie ma znaczenia
- Wysyłasz regularnie mniejsze wolumeny i chcesz dzielić koszty z innymi nadawcami
Jak obliczyć LDM swojego ładunku?
Zanim zadzwonisz do spedytora, policz metry ładunkowe. Wystarczy znać wymiary palet lub skrzyń:
LDM = (Długość × Szerokość) / 2,4
Na przykład 10 europalet (120 × 80 cm każda) to 10 × 0,40 = 4,0 LDM. Taki ładunek mieści się komfortowo w LTL. Ale 20 europalet to już 8,0 LDM - tu warto sprawdzić cenę FTL, bo może okazać się konkurencyjna lub wręcz niższa.
Nasz darmowy kalkulator LDM wykona to obliczenie w kilka sekund i pomoże zdecydować, który rodzaj transportu jest optymalny dla Twojego ładunku.